Levensloop

Missionaris Sjef Tegels 50 jaar geleden in de Congo vermoord

De (Belgische) Congo is door het bekroonde boek van David van Reybrouck volop in de belangstelling. In het Midden-Limburgse dorp Vlodrop wordt deze maand herdacht dat haar dorpsgenoot pater Sjef Tegels 50 jaar geleden werd vermoord. Op 19 februari is er om 6 uur een mis in de Sint Martinuskerk en een reünie van familieleden en missionarissen.
Sjef Tegels groeide vanaf 1923 op in Vlodrop, studeerde in Bergen op Zoom en werd in juli 1951 tot priester gewijd. Een week erna was zijn eerste H. Mis in de parochiekerk van Vlodrop, dat uitgroeide tot een geweldig volksfeest. Een jaar later ging hij naar de Belgische Congo om in Basoko de vervallen missiepost uit te bouwen met scholen, een ziekenhuis en een kerk. Om dit te financieren stichtte hij een steenbakkerij en bouwde huizen voor de Europeanen. Sjef Tegels leerde de locale talen en trok het oerwoud in om in de taal van het volk het geloof te verkondigen. Gezondheidzorg, scholing, ontwikkeling en godsdienst waren voor hem een viereenheid.

Begin 1960 werd de drang van de bevolking naar onafhankelijkheid van België steeds groter en in juni 1960 was Congo een zelfstandig land, met Kasavubu als president en Lumumba als premier. Congo was een verdeeld land met veel stammen die streden om de macht. Sjef Tegels schreef in het najaar van 1960 dat de toestand zeer zorgelijk was en dat een groep ambtenaren en militairen veel docenten van de school (2100 leerlingen) kwam arresteren.
Medio januari 1961 werd Lumumba, vanaf september geen premier meer, in aanwezigheid van de nieuwe president Tshombe en 4 Belgische adviseurs vermoord. De moord werd pas een paar we
ken later bekend. In alle wereldsteden waren protestdemonstraties en in Belgrado, Wenen en Cairo werd de Belgische ambassade bestormd.
Op 13 februari 1961 kwam in de missiepost van Sjef Tegels een grote groep militairen aan. De groep veroorzaakte grote problemen door het gebruik van hennep en alcohol. Sjef Tegels heeft onderdak voor hen verzorgd in zijn ambachtschool. Op 14 februari hoorden de militairen dat hun geliefde Lumumba vermoord was. Ze waren dol van woede en hun grote leider moest gewroken worden. Een militair kwam met een mes op Sjef Tegels af en bedreigde hem. 

Sjef Tegels kon zich bevrijden en waarschuwde de andere paters en gasten, die zich in hun kamers opsloten. Even later gingen militairen met geweren tot de aanval over en dreigden de totale missiepost te vernietigen als Pater Sjef Tegels niet naar buiten zou komen. Om te verhinderen dat zijn medebewoners in moeilijkheden zouden komen ging hij naar buiten en werd kort daarop doodgeschoten.Een woeste menigte danste opgewonden rond het stoffelijk overschot, zijn horloge en schoenen werden afgenomen. Pater Sjef Tegels was de eerste Nederlandse missionaris die in de Congo werd vermoord. Hij was 37 jaar oud.

Zeer opmerkelijk is de overeenkomst met de film ‘Des hommes et des dieux’ die momenteel in de filmhuizen draait. Pater Sjef Tegels is vereeuwigd in de gedachten van velen, door Joep Nicolas in het glas in lood raam van de Sint Martinuskerk, opgenomen in het Martelarenboek van de 20e eeuw en op de website www.sjeftegels.nl



Henk Wolters 2 feb 2011